5 tips voor betere presentaties

Ken je dat? Je vertelt epische reisverhalen in de kroeg en je vrienden hangen aan je lippen. Op een verjaardag leg je mensen vol passie uit over je werk en ze kijken je geïnspireerd aan.

Maar als je een presentatie moet geven, dan is het ineens spannend. Dan ga je je ineens afvragen waar je je handen moet laten. Of overvalt je plotseling de dwangmatige neiging om tijdens je verhaal steeds achterom te kijken naar je slides.

Natuurlijk is het belangrijk wat je zegt. En de juiste visuele prikkel op het juiste moment kan ontzettend helpen. Maar om te bepalen of je verhaal geloofwaardig is, kijken mensen in de eerste instantie naar jou. Maak je contact? Ben je in control? Hoe kom je over? “Geloof je het zelf?”

Dat, hoe je overkomt, kun je leren bij PresentU. Een van de trainingsbureaus waarmee we samenwerken. Onlangs volgden wij zelf hun training en we hebben daar superveel aan gehad!

Wij hebben al veel ervaring met het geven van trainingen en het begeleiden van groepen, maar ook dan is het een echte aanrader. We delen graag vijf tips met jullie die we tijdens de training hebben opgepikt.

1. Maak bewuste keuzes

Misschien wel direct de belangrijkste les die we geleerd hebben, is dat je als spreker bewuste keuzes kan en moet maken. Wat wil je bereiken en hoe ga je dat doen? Wat zijn jouw automatismen (ben je bijvoorbeeld heel energiek?) en hoe breng je daar bewust balans in aan? Hoe ga je staan? Hoe ga je contact maken met je publiek? Hoe kun jij zorgen dat je adem laag zit en je loslaat na iedere zin? Hoe ga jij stiltes inzetten? Bereid je voor en oefen!

2. Zorg voor contrast

Contrast trekt de aandacht. Brandblussers, bijvoorbeeld, zijn rood omdat die kleur sterk contrasteert met bijna iedere denkbare omgeving waar je ze op zou kunnen hangen. Dat moet zelfs van de wet! Daardoor vallen ze altijd op en kan dus sneller op een crisis worden gereageerd.

Ook als spreker kun je spelen met contrast. Met het verschil tussen stilte en geluid. Tussen aanwezig zijn en afwezig zijn. Begin bijvoorbeeld pas met je verhaal, als je op je plek op het podium staat. Klap je laptop demonstratief dicht als je de vergadering wil openen. Ga op een zeepkist staan (contrast tussen hoog en laag). Of speel met je gezichtsuitdrukking (contrast tussen luchtig en ernstig) als je een punt wil maken.

3. Balanceer afstand en nabijheid

Het is goed om je boodschap met passie en energie over te brengen. Maar je wil je publiek ook niet omverblazen. Geef mensen af en toe wat tijd om een punt binnen te laten komen. Om er even over na te denken. Stem je energieniveau af op de lading van je verhaal op dat moment.

Zo kun je bijvoorbeeld wat naar achter lopen (of leunen) en je stemvolume wat verlagen, om een conclusie over te brengen die even moet bezinken. Loop naar voren om een “bizar feit” te benadrukken. Om mensen wakker te schudden. Om een grap te maken.

Wend je blik af terwijl je je publiek meeneemt in een “overpeinzing”, een gedachtegang, en kijk hen juist weer strak aan bij het afleveren van je belangrijkste argument of je conclusie.

4. Maak contact

Contact maken met je publiek is essentieel. Omdat het vertrouwen schept, en een gevoel van betrokkenheid, waardoor je boodschap beter landt. Maar ook omdat jij feedback krijgt van je publiek. Je kunt aan mensen hun gezicht en houding zien of je te snel gaat, of te langzaam. Of je verhaal duidelijk is, of nog vragen oproept. Of de emotionele lading die je wil overbrengen ook daadwerkelijk overkomt.

Soms kun tijdens je verhaal de dialoog met mensen aan gaan, maar dat is niet altijd een optie. Denk aan een pitch voor investeerders, of een presentatie op een congres. Dan is het goed om steeds met verschillende mensen in het publiek oogcontact te maken. Een deel van je verhaal letterlijk aan hen te richten, op dat moment. Dat is meer dan alleen je blik verplaatsen. Het is écht contact maken. Soms zelfs even wachten met vertellen, tot je iets van bevestiging of begrip in iemands’ ogen ziet.

Het voelt natuurlijk “veilig” om je blik te laten rusten op de mensen die je kent, de mensen die hevig met je mee zitten te knikken of bevestigend glimlachen. Maar je wil juist ook het vertrouwen en de feedback van de mensen die zitten te fronsen, die verveeld lijken, waarmee je nog geen klik hebt.

5. Breng rust in je verhaal

Haal adem, neem een slok water, laat een stilte vallen en laat die stilte z’n werk eens doen. “Tijd” wordt vaak asymmetrisch ervaren door publiek en spreker. Waar je als spreker het gevoel hebt dat je op moet schieten en dat stiltes veel te lang duren, heeft het publiek juist veel meer behoefte aan rust en tussentijdse stiltes.

Mensen spiegelen elkaar van nature. Dat betekent dat als jij door je verhaal heen jaagt, het publiek daar ook een opgejaagd gevoel van krijgt. Als jij ongemakkelijk wordt van stiltes, wordt het publiek ook, plaatsvervangend, ongemakkelijk. Terwijl een spreker die rust en controle uitstraalt, het publiek juist op z’n gemak stelt. En daarmee ontvankelijker maakt!  

Stiltes helpen je publiek ook bij het interpreteren van je verhaal. Bijvoorbeeld: “oh, dit is blijkbaar een belangrijk punt”. Of: “dit is een afgerond argument, hierna komt iets nieuws”. Allebei momenten om de informatie even op je in te laten werken, wat weer makkelijker gaat als de spreker niet dwars door je gedachtegang heen praat!

Hoe leer je dit?

Dit is pas een kleine greep uit de tips die we kregen tijdens de training van PresentU. Iedereen heeft zijn of haar eigen stijl en comfortzone voor de groep. De één zal moeten leren zichzelf wat meer op de voorgrond te plaatsen en contact te maken, terwijl de ander juist moet oefenen met gas terug nemen en het publiek wat meer ruimte geven.

Het gaat om oefenen met “nieuw gedrag” en daarom is het fysiek oefenen zo ontzettend belangrijk. De professionele blik en begeleiding van de trainers, die een theater- en cabaret achtergrond hebben, is daarbij onmisbaar. Na afloop krijg je van hen een persoonlijke evaluatie en ontwikkelplan, waarmee je je volgende presentatie, vergadering of gesprek kunt voorbereiden.

Wij waren in ieder geval super enthousiast en danken PresentU voor de waardevolle lessen. Wil jij ook meer impact op groepen maken? Kijk hier voor meer informatie over de training! En volg ons op LinkedIn voor meer toffe blogjes.